Do the city, be(rlin) the city

‘Oooh gaaf, Dennis organiseert iets in Berlijn! Wel weinig concrete informatie…ik begrijp niet wat er nou precies gaat gebeuren? Maar het maakt me wel nieuwsgierig en het is georganiseerd door een goede vriend die mooie dingen doet. Én het is in Berlijn! Ik ben eigenlijk wel te oud om mee te doen…Tja, toch maar even wat meer info vragen straks.’

Dit waren de eerste gedachten die ik had toch ik de aankondiging van Do The City las. Een project in Berlijn georganiseerd door Schoolclash. Het zou gaan over non formal education in an urban context. Maar wat dat nou precies is?

Mijn nieuwsgierigheid en de behoefte om een andere omgeving te ervaren wonnen het (zoals altijd). Dus ik liften op vrijdag 21 november naar Berlijn om zeker op tijd te zijn voor het project dat zaterdag 22 november van start ging. Een hele week zouden wij ondergedompeld worden in de urban context die Berlijn te bieden heeft. Dat dit een grootse context is wist ik al door mijn eerder bezoeken aan Berlijn.  We zouden praten over non formal education en ervaren hoe leren ook anders kan dan in een formele setting (dus zonder school met normen en doelen). Gewoon leren zoals leren bedoeld is, vanuit je eigen niveau en persoonlijke behoeftes.

Met een groep deelnemers uit deelnemers uit drie verschillende landen aangevuld met verschillende workshopleiders uit Berlijn gingen we van zondag tot en met zaterdag aan de slag. In deze blog licht ik drie methoden uit die mij het meest hebben geprikkeld.

Maak je eigen omgeving mooier
foto 2De workshop die een middag duurde werd geleid door Silke en Viola van A*BOUT. Een simpele uitleg en hele mooie materialen leiden er al gauw toe dat we op pad ging, de urban context in. Ik had na een paar dagen samenwerken aan het project behoefte om even alleen op pad te gaan en mijn eigen creatie de vrije loopt te laten. Met een tasje met materialen en een schriftje met hele simpele ‘opdrachtjes’ (meer ideeën/uitnodigingen) ging ik op pad. Ideeën waren bijvoorbeeld feed a bird, wrap a gift, look for darkness en draw a sign on the ground. In het tasje met materialen zaten de spullen die je kon gebruiken bij de opdrachtjes (vogelzaad, inpakpapier, stoepkrijt).

IMG_7486Ik kreeg veel energie van de workshop, omdat ik mij uitgenodigd voelde om op mijn eigen manier, geprikkeld door kleine opdrachtjes de omgeving positief te beïnvloeden. Ik kon zelf in de 1,5 uur die we hadden zelf kiezen welke opdrachtjes voor mij goed voelde en ik wilde uitvoeren. Alle vrijheid om zelf te creëren en de tijd te nemen voor een opdracht die ik belangrijk vond. Ook kreeg je een fotocamera mee om van alle dingen die je gedaan had een foto te maken zodat we later van elkaar konden zien hoe we de omgeving veranderd hadden.

“Berlin ist arm, aber sexy.”

Fotografie
De fotografie-uitdaging werd gegeven door Barbara Antal, een fotografe die in Berlijn woont. Bij het horen van de opdracht zat ik wederom te stuiteren op mijn stoel, wat een leuke uitdaging! Een opdracht waarbij ik weer veel vrijheid voelde om mijn eigen niveau op te zoeken en vandaar uit te creëren. Ook deze opdracht deed ik alleen.

We kregen een blad met daarop vijf quotes over Berlijn. Vanuit het gevoel dat je bij deze quotes had werd je uitgenodigd om foto’s te maken. Deze foto’s bekeken we achteraf weer om ook elkaar creaties en ontwikkeling te zien.

Petra5Door de quotes als onderwerp te gebruiken kon je het zo mooi, makkelijk, moeilijk, diepgaand maken als je zelf wilt/kunt. Soms heb ik een foto gemaakt met een woord dat ook in de quote terug kwam, andere keren heb ik het gevoel dat uit de quote sprak vastgelegd in beeld. Een mooie opdracht om op een hele andere manier de stad/omgeving te bekijken. Je bent op zoek naar iets, beschouwend, bewust…daardoor kon ik de energie die in Berlijn is nog beter opzuigen.

 

“I don’t believe there isn’t anything in the whole earth that you can’t learn in Berlin except the German language.”

Mindmapping
De mindmapping was onderdeel van de presentatie van de Kanuclub uit Berlijn. Een club mensen die kano-tochten organiseert op de Spree om de deelnemers Berlijn op een andere manier te laten ervaren. Vanuit een ander perspectief ook, namelijk vanaf het water. Nadat we hadden gehoord hoe zij dat aanpakken en welke geweldige uitkomsten dit non-formeel leren met zich meebrengt, mochten we zelf aan de slag met een mindmap.

foto 1Het thema van de mindmap was ‘Water’. Vandaar uit kon je verder associëren. Een hele vrije oefening waarbij ik mijn gedachten over water, flow en stromen opschreef. Ook dit was weer een vorm waarbij je het zelf als deelnemer zo moeilijk, makkelijk of diepgaand kon maken, naar gelang je eigen behoefte op dat moment. Een aantal deelnemers beschreven in de mindmap hun ervaring met bepaalde waters (bijv, rivier de Rijn of de Noordzee), ik kwam uit bij een meer metaforische beschrijving van water en de eigenschappen van water. Bij deze opdracht waren bewustwording, creatief denken rondom een gegeven onderwerp, mijn eigen interesses kiezen en beschrijven en op een andere manier noteren en schrijven dingen die ik geleerd of verder ontwikkeld heb.

Voldoening
Wat kijk ik met ongelofelijk veel voldoening terug op deze week en wat neem ik veel ideeën mee naar huis om hier in Nederland iets mee te doen. Het begrip non-formeel leren heeft me nieuwsgierig gemaakt naar meer, tegelijkertijd realiseer ik me dat ik al een non-formal educator ben (lees ook de blog over Julie). Ik leer het beste door te doen, ik leer het meeste door te ervaren, ik leer het fijnste als ik in vrijheid mag kiezen en voelen waar ik mijn nieuwsgierigheid op los mag laten. Door op deze manier ook met jongeren te werken, geef ik hen ook de ruimte om datgene te leren en ontwikkelen waar zij blij van worden.

IMG_7484Wat een leerervaring, wat een inspiratie, inzichten en verbindingen neem ik mee uit Berlijn. Mijn visie over educatie is wederom scherper geworden: non-formeel en informeel leren is persoonlijker, creatiever, diepgaander, spannender, breder, vrijer, speelser dan formeel leren. Ervaren en ontwikkelen vanuit je eigen behoefte is belangrijker, waardevoller en essentiëler dan leren wat je wordt opgelegd. Je kunt altijd en overal leren en ontwikkelen, onafhankelijk van de situatie waarin je, je bevindt, gebruikmakend van de situatie waarin je, je bevindt. Voor mijzelf een heldere visie waar ik de komende tijd mee meer over ga schrijven en van waaruit ik ga creëren.

Dank je wel Dennis en Jan Willem voor deze superervaring! Op naar meer leren door leven!

Volgend jaar wil ik heel graag een soortgelijk project in Berlijn organiseren voor Nederlandse docenten om hen te laten ervaren hoe mooi leren in een non-formele context is. Mocht je interesse hebben, stuur me dan een mailtje!

Wij droomden mee met…Sara!

Vorige week woensdag-avond was de eerste editie van Droom Mee Met… Ontstaan vanuit willen bijdragen aan extreem mooi onderwijs. Toen Sara haar droom een paar weken eerder met mij deelde besloot ik direct op de energie te surfen en een mee-droom avond te organiseren. We mochten gebruik maken van een prachtige ruimte in Villa Mariënboom van United By Passion.

Met z’n elven zaten wij om tafel en droomden met Sara mee over haar nieuwe school in Nijmegen. En wat voor een school! Naar aanleiding van de avond waarop inhoudelijk werd meegedacht om Sara haar droom kracht bij te zetten deelde zij deze beschrijving van hoe haar school eruit gaat zien.

“Don’t ask what the world needs. Ask what makes you come alive and go do it. Because what the world needs is people who have come alive.”

… want wat de wereld nodig heeft, is mensen die fik stoken! De boel nieuw leven inblazen! Hier gaat-ie dan: een nieuwe school in Nijmegen. Voor leerlingen vanaf de middelbare schoolleeftijd. En HBO-ers, MBO-ers…Zo, hij staat.

Een school in de wereld, zodat deze niet pas begint als je je papiertje hebt. Een school waar je inside en outside gaat: focus op jouw ontwikkeling, talenten en hoe je deze waardevol voor jezelf en anderen kunt maken EN werken aan projecten met en voor bedrijven/organisaties. Echte, innovatieve dingen maken voor de echte wereld. Voor ’t eggie dus. Een school waar creativiteit, ondernemerschap, innovatie, talent, passie en buiten de kaders werken hoogtij vieren.”

Zo’n school dus! Aangezien er nu een droom het levenslicht heeft gezien is alle hulp om de school werkelijkheid te laten worden welkom. Alle mensen (jongeren en wat ouderen;)) die mee willen doen om de school vorm te geven, om de school te stichten, om de school te dragen, te voeden en te bekrachtigen worden door Sara uitgenodigd om contact met haar op te nemen.

“Er is nog geen naam, wel een club mensen die meedenkt en werkt.Er is nog geen pand, wel een concept om mee van start te gaan.Er is nog geen bak geld, nou ja, die ligt nog bij de gemeente en bij bedrijven, die komen we binnenkort ophalen!Er zijn nog geen studenten, alhoewel; toch wel! Ze zijn alleen nog niet allemaal betrokken bij de school. En daar kan jij verandering in brengen!

Want, uitgangspunt 1 is: voor iedere ‘prof’ die meedenkt en werkt, werkt er ook 1 ‘prof to be’ (leerling, student) mee aan het realiseren van de school en verfijning van het onderwijsconcept. Scholen bedacht door mensen met ‘papiertjes’ zijn er al genoeg, tijd om niet OVER, maar MET leerlingen te praten. Niet alleen lullen, maar ook poetsen. Aan de gang, die school bouwen!

Dus: ken jij of ben jij de student of leerling die mee wil werken aan de nieuwe school in Nijmegen? OF ben je die ‘prof’, uit welk vakgebied dan ook die mee wil werken aan de nieuwe school: mail, reageer via Facebook of mail naar sara@raakonderwijs.nl.”

Je kunt je voorstellen dat het een bijzonder fijne avond was waarop een droom werkelijkheid gemaakt werd. Hier gaat mijn onderwijshart sneller van kloppen, heel gaaf om hier aan bij te dragen. Wil jij ook bijdragen aan de nieuwe school van Sara, laat het Sara dan weten.

Of heb jij een droom waar je ook graag mensen over wilt laten meedromen en meedenken, neem dan contact met mij op, ik organiseer heel graag voor jou ook zo’n fijne avond!

Luister, ontdek, verbind

Deze blog schreef ik als column voor een onderwijsblad, echter werd het niet geplaatst. Ik vind het een waardevolle oproep voor verbinding, dus plaats ik het nu als blog op mijn site.

====

Vorige week had ik een afspraak staan om kinderen uit groep 7 te interviewen. De ouders hadden toestemming gegeven, de directeur was het er mee eens, de leerkracht had acht kinderen geselecteerd om mee te werken aan het gesprek, alles was geregeld. Toch lees je in deze blog niet de inhoud van de interviews terug, er staat geen enkele mening van een kind in, de stem van de leerling wordt niet tentoongesteld.

Frankrijk 2006 113Ik heb me jarenlang als zelfstandig jongerenonderzoeker ingezet om de stem van de leerling serieus te laten klinken in het onderwijs. Praten met kinderen, niet over hen, dat was mijn belangrijkste drijfveer. De meningen van kinderen en jongeren over onderwijs, hun gedachtes en gevoelens optekenen en laten zien aan de school, de ouders of de rest van de wereld. De stem van de leerling moest centraal komen te staan bij alles wat in onderwijs gebeurt!

Vele gesprekken, soms individueel, soms in groepjes of groepen voerde ik met kinderen en jongeren. Ze deden altijd hun best om een mening te formuleren, om serieuze zaken aan te dragen. Ze genoten er van om gehoord te worden en vanuit verbinding bevraagd te worden. En dat is precies waar hem voor mij de crux zit, waarom ik niet, zoals gepland, met kinderen in gesprek ben gegaan voor deze blog. Want ik kan wel naar ze luisteren, ik kan ze horen en ik kan me met hen verbinden. Echter kan ik nooit die verbinding op papier doorgeven aan jou, de lezer.

Het zou makkelijk zijn en zelfs comfortabel om de uitkomsten van dat interview terug te kunnen lezen. Dan hoef je zelf niet in gesprek, dan wakker ik jouw nieuwsgierigheid niet aan, maar vervul ik die direct met mijn woorden. Dan hoef je geen tijd te maken om met je eigen klas in gesprek te gaan, want dan kun je hier lezen wat kinderen vinden van onderwijs. Is dat echt wat je nodig hebt; informatie over hoe kinderen ergens over denken? Kun jij mooier onderwijs maken als jij de mening van acht kinderen uit het zuiden des lands weet?

I’ve learned that people will forget what you said, they will forget what you did, but people will never forget how you made them feel. Maya Angelou

De enige manier om goed onderwijs te maken is door zelf met kinderen in verbinding te zijn. En in verbinding zijn, dat kan alleen van mens tot mens, daar hoef en kan ik niet tussen gaan zitten met informatie.  Ik weet al hoe leuk het is om nieuwsgierig te zijn naar kinderen, hen te zien en naar ze te luisteren, om mij echt met hen te verbinden. Deze blog is dan ook een uitnodiging aan jou om dat ook te gaan ervaren. Wees nieuwsgierig, vraag, spring, zie, ontdek, verwonder, schrijf op, praat en luister, stel je open, laat los, houdt van.

Ik ben nog steeds van mening dat de stem van de leerling inderdaad veel centraler neergezet kan worden in onderwijs. Ik ben erachter gekomen dat ik als buitenstaander niet de stem van de leerling kan vertegenwoordigen. Ik had jullie in deze blog kunnen vertellen hoe leuk de kinderen uit groep 7 het vonden om met mij te praten, hoe nieuwsgierig ze naar mij waren en ik naar hen. Ik had hier de stem van de leerling centraal kunnen zetten. Maar dat doe ik niet, heel bewust. Want ik weet dat het echt horen van de stem en het echt zien van elk kind enkel kan ontstaat door in verbinding te treden. Als leerkracht die verbinding zelf durven opzoeken en ervaren, dat zijn de basisvoorwaarden voor mooi onderwijs!

Jongeren in topvorm!

* Mijn meest gelezen blog van 2013 (gepubliceerd op 7 januari 2013) deel ik nogmaals met jullie. Omdat het de moeite waard is om te lezen hoe gaaf jongeren zijn als je ze de ruimte geeft om dat te laten zien. Zeker ook in 2014! *

========

Stuiterend op de fiets naar huis bel ik vast mijn vriendje. Nee, ik kan geen drie minuten langer wachten met het delen van wat ik deze avond heb meegemaakt. Dus begin ik mijn verhaal vast, hang even op om mijn fiets weg te zetten en kom daarna dansend de kamer binnen.

Ik ben naar Inspiration Shot voor studenten geweest. Een avond waarin veertien studenten vijf minuten vertellen over wat hen heeft geïnspireerd tijdens het TOPprogramma. Tijdens het TOPprogramma zijn de studenten gedurende zes maandagavonden aan de slag gegaan met ‘leiding geven aan jezelf’. Een workshop ‘kiezen’, een persoonlijkheidstest en meditatie passeerden de revue en inspireerden hen. En vanavond mogen zij hun inspiratie doorgeven aan het publiek, dat bestaat uit familie, vrienden, docenten en een enkele onbekende (ik dus).

Verder lezen Jongeren in topvorm!

Mijn onderwijsvisie

“All you need is already inside”

In mijn ideale onderwijs is het uitgangspunt: elke kind is de moeite waard! Onafhankelijk van wat hij heeft geleerd, onafhankelijk voor welke toekomst hij kiest. Elk kind is waardevol zoals hij is.
Wat zou het prachtig zijn als we het onderwijs zo inrichten dat elk individueel kind het allerbeste in zichzelf naar boven laat komen. En dat wij als onderwijzigers het kind faciliteren om dat te doen. Ik vertrouw er op dat elk kind wil leren en zichzelf wil ontwikkelen. Elk kind wil leren lopen, lezen, rekenen. Later wil elk kind zijn talenten gebruiken om ergens ‘goed’ in te worden, of dit nu geschiedenis, zingen, een motor uit elkaar schroeven of andere mensen verzorgen is. Dit gebeurt omdat mensen waardevol willen zijn. Voor onszelf, voor onze omgeving en voor de wereld. Als wij op dit vertrouwen onderwijs gaan baseren zal het er anders uit gaan zien, heel anders.
Verder lezen Mijn onderwijsvisie

Welke school durft de uitdaging aan?

Ik was nog amper bijgekomen van Week of My life, begin juli, toen ik een bericht van Susanne Groeneveld kreeg via Twitter. Of zij mij eens mocht bellen over Week of My life. Zij schrijft namelijk een wekelijkse column in het Eindhovens en Brabants Dagblad over opvoeden, kinderen en jongeren. Week of My life had haar aandacht getrokken via Twitter en zij wilde er graag meer over weten.

Er ging een zomervakantie overheen, een heel leuke telefoongesprek aan vooraf en toen was het zover. Een prachtige column over Week of My life in de zaterdageditie van het Eindhovens en het Brabants Dagblad!

Dankbaar dat iemand over ons project wil schrijven en trots dat we zo’n mooie week hebben neergezet dat die het beschrijven waard is.

weekofmylife_1

Les 1: Duurzame energie

Met gezonde spanning in mijn lichaam fiets ik richting ROC Technovium in Nijmegen. Het is maandagmiddag en de komende vier weken ben ik docent ‘duurzaam ondernemerschap’ voor twee klassen van de opleiding ‘ICTbeheer’.

De gezonde spanning komt voort uit het feit dat het al iets meer dan een jaar geleden is dat ik als docent voor de klas stond. Een jaar waarin ik veel bewuste keuzes heb gemaakt, waardoor ik me nu minder docent voel en meer mijzelf. En de gezonde spanning wordt ook veroorzaakt door het thema, en de vraag wat de jongeren daar van weten en bij voelen.

Verder lezen Les 1: Duurzame energie

Julie

Een tijd geleden ontving ik een mail van Julie. Julie is een wereldburger, een wereldsupporter, een slimme, lieve, krachtige meid die vorig jaar in de zomer besloot om 5VWO over te doen omdat de druk te hoog was. Een 17-jarige perfectionist die mij met haar mail precies liet voelen waarom ik doe wat ik doe: onderwijs mooier maken!

Ik deel haar mail graag met jou in deze blog…omdat ik er van overtuigd ben dat Julie eerder de regel is dan de uitzondering.

Verder lezen Julie

Gave Dingen Doen Onderwijs

Ik weet niet zeker of ik nu high ben van die twee wijntjes op de borrel van de personeelsdag van ROC Nijmegen of dat ik zweef omdat de eerste Gave Dingen Doen in Onderwijs zo geweldig goed ging. Misschien is het een cocreatie van beide!

Gisteren een heerlijk gesprek met Bas en Bela over GDD in Onderwijs. Het zat al een tijdje in mijn hoofd en het wordt tijd om het in de wereld te zetten. Omdat ik het goed kan, omdat ik er in geloof en omdat ik denk dat het onderwijs wel wat gaver kan.

IMG_4833Vandaag een sessie bij ROC Nijmegen, die stond al een tijd en heb ik gisteravond omgedoopt tot de officiële eerste GDD Onderwijs. En die naam maakte het meer dan waar, met als GDD-vraag: hoe kan ik het onderwijs gaver maken? (de ‘ikken’ zijn hierbij de deelnemers van de sessie)

Verder lezen Gave Dingen Doen Onderwijs

Hé, gaaf ding!

Mensen die mij een kennen of volgen weten dat ik graag Gave Dingen Doe. Ik kan mijn enthousiasme, creativiteit en visie kwijt tijdens de Gave Dingen Doen-sessies. Ik merk dat hoe meer gave dingen ik doe, hoe beter ik me voel. Hoe vaker ik er voor kies om gave dingen te doen, hoe meer energie ik krijg vanuit het gevoel dat ik waarde toevoeg aan een veranderende wereld. Niet alleen tijdens de sessies, gewoon terwijl ik aan het leven ben.

Verder lezen Hé, gaaf ding!