Ah, sociale innovatie…

“Zijn structuren en patronen nooit nodig? Nee!”
Dit was een van de mooiste vragen en mijn antwoord daarop uit een gesprek dat ik gisteren had over sociale innovatie. Door Ingrid en Anja werd mij de hemd van het lijf gevraagd over mijn visie rondom dit thema.

Het gesprek werkte ook voor mij zeer verhelderend. In een relatief korte tijd vertellen hoe ik mensen en organisaties zie, wat ik ze zie doen en hoe ik ervaar dat het beter kan als we daarvoor durven kiezen, dat brengt helderheid. En energie! Wat is het leuk en wat heb ik al veel meegemaakt en gedaan rondom sociale innovatie.

Sociale innovatie begint bij het ontdekken van patronen bij jezelf en in je omgeving, die onderzoeken en durven te doorbreken. En grappig genoeg begint dat bij de details, nooit bij de grote lijnen. Het zit ‘m letterlijk in de kleine dingen die gebeuren, in het doorsnijden van dunne touwtjes die leiden tot een grote beweging. Eigenlijk een soort butterfly-effect, waarbij iedereen de vlinder kan zijn.

Ik vertelde onder andere over hoe bij veel organisaties en bedrijven streefwaarde en werkelijke waarde niet overeenkomen. En dat de drang om die wel overeen te willen laten komen én daarnaar handelen voor mij sociale innovatie is. Ik herken bij veel mensen en organisaties dat in het handelen de crux zit om werkelijk tot ‘innovatie’ te komen. Wat is het spannend en eng om uit de patronen van schijnveiligheid te stappen.

Het innovatieve zit ‘m vooral in doen wat je zegt, gaan staan voor waar je in gelooft of wat er is afgesproken. Handelen en verantwoordelijkheid nemen voor de consequenties die streefwaarde als ‘gelijkwaardigheid, respect, vertrouwen, zelfstandigheid, ondernemerschap’ en ga zo maar door, met zich meebrengen.

20140331-171946.jpg

We kennen allemaal de dooddoeners: “Ja, maar de schoorsteen moet wel roken” of “we zijn nu eenmaal wel verantwoordelijk voor onze medewerkers”. BAM, weg vertrouwen, hallo structuur waarop alles draait rondom het laten roken van de schoorsteen. Ja, zo zwart-wit is het gesteld bij werkelijke innovatie. Daarbij moeten we die schoorsteen laten voor wat het is en handelen op basis van vertrouwen dat iedereen in de organisatie dezelfde intentie heeft om die schoorsteen te laten roken. Door die intenties te voelen en daar volledig, onvoorwaardelijk op te vertrouwen, rookt die schoorsteen ook als je er niet de hele tijd naar zit te staren met z’n allen. En als een intentie niet helder is, dan bespreek je dat met elkaar, op het moment dat het speelt, niet in een vastgesteld halfjaarlijkse functioneringsgesprek.

Je bent niet aan het innoveren als je overal opschrijft en maar heel hard roept dat je vanuit openheid werkt, als je dat niet daadwerkelijk doet én bent als persoon of organisatie. Als manager kun je elke week tegen je medewerkers zeggen dat ze ‘alles tegen je mogen zegen’. Zolang jij zelf niet open bent over wat jou bezighoudt, zal er niemand zijn hart luchten. Zolang jij ook diegene bent die functioneringsgesprekken met hen voert en budgetten toekent, zal er niemand echt over die drempel stappen. Want patronen tellen op dit moment in de maatschappij zwaarder dan vertrouwen. Angst overheerst het voelen of het wel of niet waar is wat jij zegt als manager, het overheerst al jouw oprechte intentie om open te zijn. De structuren van rollen, functies, afspraken, schijnzekerheden en snelle-oplossing-pijnvermijdings-maatregelen kunnen alleen doorbroken worden door het tegenovergestelde te kiezen. Iedereen weet wat dat tegenovergestelde is, dat is het mooie er aan. “Mensen kunnen lang liegen, maar iedereen weet wat de werkelijke waarheid is.(Film: Revolutionary Road)”

20140331-171800.jpg

Die werkelijke waarheid, liefde en vertrouwen, is de bron van sociale innovatie, is de basis van in beweging komen richting vertrouwen, is met overtuiging alle(!) consequenties aanvaarden die het handelen met zich meebrengt (ja, ook die ene waarvan je zeker weet: “dat kan niet!”). Altijd kiezen voor vertrouwen, in jezelf en in de mensen waar je mee werkt, de waarheid voorop.

Welke eigen-waarde verloochen jij elke dag om er bij te horen, om in de structuur te passen? En durf jij weer naar die waarde te gaan leven, ondanks de consequenties die het met zich meebrengt, vertrouwend op wat voor moois het je brengt?

Ik wil graag reageren!