Luister, ontdek, verbind

Deze blog schreef ik als column voor een onderwijsblad, echter werd het niet geplaatst. Ik vind het een waardevolle oproep voor verbinding, dus plaats ik het nu als blog op mijn site.

====

Vorige week had ik een afspraak staan om kinderen uit groep 7 te interviewen. De ouders hadden toestemming gegeven, de directeur was het er mee eens, de leerkracht had acht kinderen geselecteerd om mee te werken aan het gesprek, alles was geregeld. Toch lees je in deze blog niet de inhoud van de interviews terug, er staat geen enkele mening van een kind in, de stem van de leerling wordt niet tentoongesteld.

Frankrijk 2006 113Ik heb me jarenlang als zelfstandig jongerenonderzoeker ingezet om de stem van de leerling serieus te laten klinken in het onderwijs. Praten met kinderen, niet over hen, dat was mijn belangrijkste drijfveer. De meningen van kinderen en jongeren over onderwijs, hun gedachtes en gevoelens optekenen en laten zien aan de school, de ouders of de rest van de wereld. De stem van de leerling moest centraal komen te staan bij alles wat in onderwijs gebeurt!

Vele gesprekken, soms individueel, soms in groepjes of groepen voerde ik met kinderen en jongeren. Ze deden altijd hun best om een mening te formuleren, om serieuze zaken aan te dragen. Ze genoten er van om gehoord te worden en vanuit verbinding bevraagd te worden. En dat is precies waar hem voor mij de crux zit, waarom ik niet, zoals gepland, met kinderen in gesprek ben gegaan voor deze blog. Want ik kan wel naar ze luisteren, ik kan ze horen en ik kan me met hen verbinden. Echter kan ik nooit die verbinding op papier doorgeven aan jou, de lezer.

Het zou makkelijk zijn en zelfs comfortabel om de uitkomsten van dat interview terug te kunnen lezen. Dan hoef je zelf niet in gesprek, dan wakker ik jouw nieuwsgierigheid niet aan, maar vervul ik die direct met mijn woorden. Dan hoef je geen tijd te maken om met je eigen klas in gesprek te gaan, want dan kun je hier lezen wat kinderen vinden van onderwijs. Is dat echt wat je nodig hebt; informatie over hoe kinderen ergens over denken? Kun jij mooier onderwijs maken als jij de mening van acht kinderen uit het zuiden des lands weet?

I’ve learned that people will forget what you said, they will forget what you did, but people will never forget how you made them feel. Maya Angelou

De enige manier om goed onderwijs te maken is door zelf met kinderen in verbinding te zijn. En in verbinding zijn, dat kan alleen van mens tot mens, daar hoef en kan ik niet tussen gaan zitten met informatie.  Ik weet al hoe leuk het is om nieuwsgierig te zijn naar kinderen, hen te zien en naar ze te luisteren, om mij echt met hen te verbinden. Deze blog is dan ook een uitnodiging aan jou om dat ook te gaan ervaren. Wees nieuwsgierig, vraag, spring, zie, ontdek, verwonder, schrijf op, praat en luister, stel je open, laat los, houdt van.

Ik ben nog steeds van mening dat de stem van de leerling inderdaad veel centraler neergezet kan worden in onderwijs. Ik ben erachter gekomen dat ik als buitenstaander niet de stem van de leerling kan vertegenwoordigen. Ik had jullie in deze blog kunnen vertellen hoe leuk de kinderen uit groep 7 het vonden om met mij te praten, hoe nieuwsgierig ze naar mij waren en ik naar hen. Ik had hier de stem van de leerling centraal kunnen zetten. Maar dat doe ik niet, heel bewust. Want ik weet dat het echt horen van de stem en het echt zien van elk kind enkel kan ontstaat door in verbinding te treden. Als leerkracht die verbinding zelf durven opzoeken en ervaren, dat zijn de basisvoorwaarden voor mooi onderwijs!

Afgesproken?

Steeds meer moeite krijg ik er mee, met lang staande afspraken nakomen. Ben ik lui geworden of heb ik minder zin om dingen te ondernemen? Nee, dat is het niet. Wat is het dan? Dat zal ik je vertellen. Afspraken die lang van te voren zijn gemaakt dragen niet bij aan het volgen van je hart. Zo, daar, dat is me nogal een statement.

De afgelopen tijd ben ik meerdere malen indirect uitgenodigd om te gaan staan voor mijn eigen gevoel en geluk. Ik werd uitgedaagd om te kiezen voor de afspraken die ik gemaakt heb of voor wat mijn hart me vertelde in het moment.
Verder lezen Afgesproken?

Afstand tot het normale

“Pas wel op dat de afstand tot de maatschappij niet te groot wordt” en “Je moet wel in discussie gaan om anderen te laten weten waar je staat” zijn adviezen die ik op mijn pad tegenkwam.

Dit soort opmerkingen zetten me als vanzelf aan het denken, omdat ze bij mij niet resoneren. Ik ben blij dat er mensen zijn die dit soort dingen tegen me zeggen, want dan kan ik er over nadenken wat de woorden betekenen en welk gevoel ik er bij krijg. Afstand tot de maatschappij; wat betekent dat voor diegene die mij er (vanuit liefde) voor waarschuwt en wat betekent het voor mij?

Verder lezen Afstand tot het normale

Profi hoor!

Taal heeft mij nooit zo bezig gehouden. Totdat ik tijdens NLP ontdekte dat er verschillende niveaus in woorden en zinnen zitten. Toen kregen woorden en zinnen ineens een hele andere lading. Een lading waar je heel veel uit kunt halen als je ze durft te onderzoeken, voelen en doorleven.

Neem nu het woord professioneel. Ik kan van mij zelf zeggen dat ik zeer professioneel ben. Ik neem mijn werk serieus, ik ben betrokken, betrouwbaar, heb een duidelijke visie en werkt netjes. Terwijl een ander over mij kan zeggen dat ik uitermate onprofessioneel ben: Ik heb geen visitekaartjes, ik ga zomaar drie maanden op reis terwijl ik nog een opdracht heb lopen en heb geen voicemail op mijn telefoon dus ben slecht bereikbaar. Oftewel, wat zegt dat woord ‘professioneel’ nu eigenlijk?
Verder lezen Profi hoor!

Afspraak is afspraak

Een jongen loopt het jongerencentrum binnen. Ik schat hem 17, een echte puber,aan zijn houding zie je het: hij weet nog niet zo goed waar hij zichzelf moet laten.

Hij komt een keer in de week hier om met de jongerenwerker te praten. Samen werken ze aan zijn ‘sociale vaardigheden’ en bespreken ze wat de jongen met zijn toekomst wil. Die toekomst is overduidelijk morgen en volgende week, verder kijken lukt nog niet. En dat is prima, want daardoor zijn de gesprekken en de uitkomsten relevant voor het hier en nu.

Verder lezen Afspraak is afspraak

Gewoon lekker nieuwsgierig zijn

Sinds ik ontdekt heb dat nieuwsgierigheid een krachtige eigenschap is, zie ik het woord overal oppoppen. Het heeft misschien ook te maken dat ik me de laatste tijd meer ben gaan bezig houden met nieuw onderwijs. En gelukkig zijn veel mensen het met me eens dat nieuwsgierigheid, zelf ontdekken en vragen mogen stellen daarin belangrijke speerpunten zijn. Voor zowel de leerling als de docent!

Nieuwsgierigheid gaat niet over het vinden van antwoorden, het gaat over het stellen van vragen. Het gaat niet over het formuleren van een mening, het gaat het durven uitspreken van je verwondering. Het gaat niet over passen en meten in hokjes, het gaat over ontdekken van verbinding.

Verder lezen Gewoon lekker nieuwsgierig zijn